Netherlands – Toxic substances protection services – Marktconsultatie gevaarlijke stoffen in KB boekencollecties

In de collecties van de KB komen gevaarlijke stoffen voor. Zware metalen zoals arsenicum, kwik, lood en chroom zijn gebruikt in kleur- en verfstoffen die werden toegepast om boeken te verrijken. Deze stoffen kunnen op verschillende plekken op een object worden aangetroffen. Zo kan het worden aangetroffen op de boekband, rug, hoeken, snedes, schutbladen of linten (lees- en sluitlinten). Op dit moment kan de KB alleen op arsenicum testen met een tijdrovende indicatortest in het laboratorium van het atelier. Andere mobiele analysetechnieken, zoals röntgenfluorescentie (XRF) en Ramanspectroscopie (RAMAN), zouden op locatie in de magazijnen kunnen worden toegepast, om sneller niet alleen arsenicum maar ook andere gevaarlijke zware metalen zoals lood, kwik en chroom vast te stellen. In de ARBO wet- en regelgeving wordt aangegeven hoe een werkgever met deze gevaarlijke stoffen dient om te gaan als medewerkers hieraan worden blootgesteld. Deze stoffen zijn aangemerkt als CMR-stoffen (carcinogene, mutagene en/of reproductie-toxische stoffen). Als onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet een werkgever ook de blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordelen. Dat betekent voor de KB, waar we niet de optie hebben om gevaarlijke stoffen in collecties af te voeren, dat de KB verplicht is om aanraking hiermee te voorkomen. De KB wordt gehouden aan het ALARA principe, waarbij blootstelling ‘as low as reasonably possible’ wordt gehouden. Daarbij is het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen de laatste toegestane maatregel. Er wordt dus van ons gevraagd om met maatregelen te komen die het veilig werken met besmette collectie voor een groot deel mogelijk maken zonder dat medewerkers zich persoonlijk moeten beschermen. Om dit te kunnen doen, moet de KB weten welke items in de collectie gevaarlijke stoffen bevatten. Daarvoor moeten delen van de collectie worden gescreend op deze gevaarlijke stoffen. Daarbij is het nemen van monsters voor analyse geen optie – de toegepaste techniek moet in-situ en non-destructief zijn. De hoofddoelstelling van de marktconsultatie is om een mogelijk aanbestedingstraject af te stemmen op de visie en ambitie van de KB binnen de mogelijkheden die er in de markt zijn. De KB probeert met deze marktconsultatie inzicht te krijgen in de volgende onderwerpen: • Inventariseren welke marktpartijen binnen de EU ervaring hebben met bovenstaand onderwerp. • Bepalen welke analytische techniek(en) geschikt zijn om in te zetten voor het identificeren van gevaarlijke stoffen binnen de collectie van de KB. Het gaat om de in kleur- en verfstof toegepaste zware metalen arsenicum, kwik, lood en chroom. • Inzichtelijk krijgen of de gehele workflow aan één partij kan worden uitbesteed, of dat het project opgesplitst dient te worden in kleinere deelpakketten. • Bepalen hoeveel collectie-items met de inzet van de beoogde techniek kunnen worden geanalyseerd in de beschikbare tijd voorafgaande aan de grote aanstaande collectieverhuizing naar het nieuwe boekenmagazijn. • Inzicht krijgen in de werkmethode / -proces op locatie in de magazijnen. • Inzicht krijgen of deze analyse technieken/screening impact kan hebben op de toegankelijkheid van de magazijnen en de collectie, waardoor de dienstverlening potentieel kan worden verstoord. Bijvoorbeeld omdat de ruimte niet toegankelijk is tijdens de analyses?